TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI KAYNAK SİTESİ

Edebiyat'a dair her şey alikaramanhoca.com 'da

Üyelik Girişi
KAHRAMAN KADINLARIMIZ
TÜRK BASINININ TARİHSEL GELİŞİMİ
EDEBİYAT KONU ANLATIM VE SORU ÇÖZÜM VİDEOLARI
SINIFLARA GÖRE DERS NOTLARI
TÜRKÇE (DİL VE ANLAM BİLGİSİ)
PARAGRAF TAKTİKLERİ

HABER YAZISI


HABER YAZISI

Ünite anahtar kavramları: Haber meni, 5N 1K, Sütun, Manşet, Tekzip, Sürmanşet, Genel Ağ

 Haber Metni Nedir?

Haber, bir olay ve bir olgu üzerine edinilen bilgidir. Haber metni ise elde edilen bilgilerin gazete, dergi gibi yayın organları ya da televizyon, radyo gibi iletişim araçlarıyla topluma duyurulması amacıyla hazırlanan yazılı metinlere denir.


Haber, kaynağını yaşamdan alır. Genel olarak bu kaynaklar üçe ayrılır:

Resmi Haberler, Özel Haberler, Ajans Haberleri.

• Resmi haberler, resmi ve özel kuruluşlardaki yetkili kişilerden alınan haberlerdir.

• Özel haberler, halk arasından toplanır.

• Ajans, haber toplama ve yayma işleriyle uğraşan kuruluştur.

• Haberde; yurtiçindeki ve yurtdışındaki önemli ya da ilginç olaylar kısa ve özlü bir biçimde halka sunulur, haberler gerekirse resimle, fotoğrafla desteklenir.

• Haber yazıları, anlattığı olayın türüne göre ad alır: Siyasal haberler, ekonomik haberler, bilimsel haberler, teknoloji haberleri, sanat haberleri, spor haberleri, sosyal haberler… vb.

 

 Haber Yazısının Özellikleri

•Haberin kaynağı yaşamdır.

•Güncel, önemli, ilginçtirler, doğrudurlar.

•Kolay anlaşılır bir üslubu vardır.

•Haberde (gazetecilikte 5 N 1 K ilkesi olarak da bilinen) şu beş sorunun cevabı bulunmaktadır: Ne (veya kim)? Nerede? Ne zaman? Nasıl? Niçin?

•Haber başlıkları ve bu başlıkların haber metniyle uyumu son derece önemlidir.

•Haberde giriş ve gövde olmak üzere iki bölüm bulunur. Giriş bölümünde birkaç cümleile olayın kısa bir özeti verilir, haberin ayrıntıları gövde bölümünde yer alır.

•İyi bir haber yazısında şu özelliklerin muhakkak bulunması gerekir:

•Haberde 5 N 1K ilkesi olarak bilinen soruların cevabı bulunmalıdır.

•Haber de başlığı da ilginç olmalıdır.

•Haber özgün olmalıdır.

•Okuyucu aynı haberi defalarca görmek istemez.

•Haber önemli olmalıdır. Haberin ilgilendirdiği okuyucu kitlesi çok olmalıdır.

•Haber doğru olmalı içinde muhabirin yorumu bulunmamalıdır.

 

 5N 1 K İLKESİ NEDİR?

Ne: Habere kaynak olayın ne olduğu bildirilmelidir.

Nasıl: Habere kaynak olan olayın yapılış ve meydana geliş sürecinin anlatıldığı bölümdür.

Niçin: Her olayın bir nedeni vardır. Hava kirliliğinin nedenleri, suzuluğun nedenleri, ekonominin kötüye gidişinin nedenleri.

Nerede: Her olayın gerçekleştiği bir yer mutlaka vardır. Bu yer haberde mutlaka bildirilmelidir.

Ne zaman: Yine bütün olaylar bir zamanda meydana gelir. Zaman bilgisi genelden özele doğru verilir. Yıl, ay, gün, saat, dakika

Kim: Habere kaynak olan kişinin, yani olayı gerçekleştiren kişinin kimliği de haberde belirtilmelidir.

 

TEMEL HABERCİLİK TERİMLERİ

•Ajans: Haber toplama, yayma ve üyelerine dağıtma işiyle uğraşan kuruluş

Asparagas: Gerçek olmayan, masa başında uydurulan, yalan haber, uydurma haber demektir.

•Dekroşe: Gazete ve dergilerde yan sütunlara taşan yazı.

•İktibas: Başka bir kaynaktan elde edilen yazının gazetede olduğu gibi yayımlanmasıdır.

•Gazete: Politika, ekonomi, kültür ve daha başka konularda haber ve bilgi vermek için yorumlu veya yorumsuz, her gün veya belirli zaman aralıklarıyla çıkarılan yayın

•Haber: Bir olay, bir olgu üzerine edinilen bilgi…

•Manşet: Gazetelerin ilk sayfasına iri puntolarla konulan başlık

Sürmanşet: Gazetelerin birinci sayfasındaki logonun üzerinde kullanılan başlık

•Sütun: Gazete, dergi, kitap vb. yazılı şeylerde, sayfanın yukarıdan aşağıya doğru ayrılmış olduğu dar bölümlerden her biri, kolon

•Spot: Haber metninden daha büyük harfli puntolarla dizilen, başlıktan sonra yer alan haber ayrıntısı.

Stop press: En son gelen haber.

Muhabir: Basın ve yayın organlarına haber topla-yan, bildiren veya yazan kimse

Tekzip: Yapılan haberin yanlış olduğunu bildirme, yalanlama

Tiraj: Baskı sayısı

 

HABERCİLİK TEKNİKLERİ:

Piramit tekniği; habere ilişkin ayrıntıların metnin sonuna bırakıldığı tekniktir

Haber yazma kuralları içinde en eski teknik ters piramit tekniğidir. Ters piramit tekniği ise haberin içerik özetinin girişte verildiği ve bilgilerin en önemliden en az önemliye doğru sıralandığı, en sık kullanılan haber yazım tekniğidir.

 

Ters Piramit Tekniği:

•Özetleyici Giriş:

•Ayrıntılar: Açıklama ve diğer bilgiler (Nasıl-nerede)

•Geçmiş Hakkında Bilgi:

•Sonuç:

 

İnternet Haberleriyle Gazete Haberlerinin Dil, İçerik ve Yöntem Bakımından Karşılaştırılması

 Gazetede, internet ve televizyona oranla zaman/yer baskısı daha az olduğu için daha resmî bir dil kullanılır.  Yazı dili daha uzun anlatımlar ve ifadeler gerektirdiği için konuşma diliyle arasındaki en temel farklılığının bu olduğunu söylemek mümkündür.

 

Gerek iletişim aracının teknik ve yapısal özellikleri, gerekse habere konu olan olayın içeriğine göre internet haberiyle gazete haberinin sunumlarında söylem ve ifade biçimleri farklılık gösterir.

 İnternet haberleri hem göze hem kulağa seslenir, yani gazete haberine göre görsel ve işitsel olarak çok daha zengindir. İnternet haberlerinde haber,  çoğunlukla video ile desteklenir.

 Teknolojik olarak gazete, baskı teknolojisinin ürünü iken, İnternet ve televizyon elektronik teknolojinin ürünleridir.

 İnternet haberlerinde okuyucu/izleyici ile etkileşimli bir yayıncılık söz konusudur. Kullanıcı, okuduğu haberle ilgili duygu ve düşüncelerini dile getirebiliyor, yorumda bulunabiliyor. Gazete haberlerinde bu açıdan tek taraflı bir iletişim söz konusudur. edebiyatfatihi.net

Bugün kâğıda basılı olarak yayımlanan gazeteler, çeşitli dağıtım zorluklarından dolayı ancak dar bölgelere erişebilmektedirler. Buna karşılık internet üzerinden yayınlanan gazetelere dünyanın her yerinden anında erişmek mümkündür.

 

 Haber Metinlerindeki Dille Sanat Metinlerindeki Dilin Farkları Nelerdir?

 Haber metinlerinde açık, akıcı, yalın ve duru bir dil kullanılır. Yan ve mecaz anlamlar değil sözcüklerin temel anlamı ön plandadır. Bu metinlerde dil göndergesel işlevde kullanılır. Anlatım nesneldir.  Genelde açıklayıcı anlatım kullanılsa da haber içeriğine göre öyküleyici ve betimleyici anlatım da kullanılır.

 

Sanat metinleri ise çok anlamlıdır, yan ve mecaz anlamlı kelimeler sıkça kullanılır, bu metinler çağırışıma açıktır. Her okuyan farklı anlamlar çıkarabilir. Öznel, süslü ve sanatlı ifadelere yer verilir.

 


Yorumlar - Yorum Yaz
Anket
Kitap okumak, paragraf çözümünde ne kadar yararlıdır?
TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERİ
İSLAMİ DÖNEM İLK DİL VE EDEBİYAT ÜRÜNLERİ
ANLATICI BAKIŞ AÇISI
Özet Bilgiler